Ուշադիր ընթերցողներն արդեն գիտեն, որ Ինտերնետում գովազդի հաշվարկման ամենատարածված տարբերակներն են Վճարը Ցուցադրության Համար և Վճարը Քլիքի Համար: Ֆեյսբուքն առաջարկում է ընտրել հենց այս երկու տարբերակներից որևէ մեկը: Մեր փորձի շրջանակներում ես կընտրեմ երկրորդ տարբերակը` այսինքն կվճարեմ միայն քլիքերի համար:

Եվ այպես, քայլ առաջին:

Բացենք գովազդների տեղադրման էջը (Ads and Pages), որը գտնվում է կայքի ձախ մասում (տե’ս նկարը):

Գովազդների ղեկավարման  էջում պետք է ստեղծել նոր գովազդ` սեղմելով create an ad կոճակը:

Այնուհետև կարելի է անցնել գովազդի ստեղծման բուն ընթացքին: Գովազդի ստեղծումը բաղկացած է 3 քայլից.

1. Դիզայն -այս  փուլում գովազդատուն որոշում է գովազդի վերնագիրը (մաքսիմում  25նիշ), տեքստը (մաքսիմում 135 նիշ)և նկարը (ոչ պարտադիր պայման)
   
2. Թիրախավորում-այս փուլում գովազդատուն ընտրում է , թե ովքեր կարող են տեսնել գովազդը: Սա շատ կարևոր փուլ է, քանի որ սխալ լսարանի ընտրության դեպքում գովազդի էֆեկտիվությունը նվազում է: Facebook-ը հնարավորություն է տալիս  ընտրել լսարանի տարիքը, սեռը, բնակության վայրը, լեզուն, կացությունը, կրթական մակարդակը, հետաքրքրությունները, հավանական ծանոթնորին և մի շարք այլ չափանիշներ, որոնց ավելի մանրամասն կարելի է ծանոթանալ հենց տվյալ էջում:
   
3. Գնի որոշում-այս փուլում Դուք որոշում եք, թե որքան գումար ծախսել ձեր արշավի ընթացքում: Մասնավորապես հնարավոր է ընտրել, թե որքան եք վճարելու մեկ քլիքի կամ 1000 ցուցադրության համար, որքան է կազմելու օրվա ընթացքում ծախսվելիք առավելագույն գումարը, որքան է տևելու  արշավը: Հարկ է նշել, որ Ֆեյսբուքում գովազդների գինը որոշվում է  աճուրդային կարգով (այնպես, ինչպես AdBook-ում և  Google AdWords-ում): Այսինքն, որքան մեծ է մեկ միավորի համր վճարած գումարը, այնքան մեծ է ցուցադրման հաճախականությունը:
   Եվ վերջում, հարկ է նշել, որ բոլոր գովազդներն անցնում են մոդերացիա, այսինքն ձեր գովազդն անմիջապես չի երևա: Մոդերատորների խումբը կորոշի, թե արդյոք ձեր գովազդը համապատասխանում է facebook-ի պայմաններին: Պայմաններին կարելի է ծանոթանալ այստեղ:
4. ՀԳ. Չմոռանաք share անել համապատասխան կոճակները ներքևում են

armfeeds armlinker

Այս գրառման մեջ խոսքը գնում է 2 ծառայությունների մասին, որոնք վերջերս են գործարկվել և որոնք հավակնում են դառնալ տարածված և օգտագործվող ծառայություններ:
Շատերը թերևս ծանոթ են սոցիալական էջանշման ծառայություններին և գուցե օգտվում են այդ ծառայություններից (digg, delicio.us, etc): Նրանց համար, ովքեր չգիտեն կամ ծանոթ չեն այդ ծառայություններին, հարկ է տեղեկանալ, որ դրանք ծառայություններ են, որոնք թույլ են տալիս օգտագործողին առցանց էջանշել/պահպանել իրեն դուր եկած կայքը կամ բլոգի գրառումը. Այս ծառայությունը նոր չէ, քանի որ դեռ Netscape բրաուզերում նախատեսված էր նման հնարավորություն (bookmark page [Ctrl+D]): Այս նոր ծառայությունների իմաստն այն է, որ էջանշելուց հետո դուք կարող եք դիտել ձեր էջանշած կայքերը անկախ նրանից, թե ինչ համակարգչի դիմաց եք նստած: Սա շատ օգտակար և կիրառական ծառայություն է: Վերջերս հայկական ցանցում հայտնվեց մի կայք, որն առաջարկում է նկան ծառայություններ , բայց հայալեզու օգտագործողների համար: Դիմավորե՛ք, armlinker: Սա սոցիալական էջանշումների հայկական առաջին և մինչ օրս միակ ծառայությունն է: Ինչպեսև այլ սոցիալական էջանշումների կայքերում, այստեղ ևս օգտագործողները բացում են իրենց հաշիվը, կարողանում են պահպանել/էջանշել իրենց դուր եկած կայքերը, մեկնաբանել ուրիշների էջանշումները, բրաուզերից ներմուծել էջանշումները  և… վերջ:

Ակնհայտորեն նախագիծը դեռ ալֆա կամ բետա տարբերակում է (չնայած ոչ մի տեղ նման հայտարարություն չի հանդիպել), քանի որ կայքի մի մասը անգլերեն է, մյուս մասը՝ հայերեն: Ավելին, միակ ձևը, որով կարելի է էջանշում ավելացնել կայքում պապենական  copy-paste մեթոդն է:  Այսինքն օգտագործողը գնում է իր էջը armlinker-ում և ձեռքով ավելացնում է էջանշվող հասցեն:  Մի խոսքով, երևի պետք է սպասել և տեսնել, թե ինչ զարգացում կստանաայս նախագիծը: Գուցե նոր ֆունկցիաներ և հնարավորություններ ավելանան և այն ավելի օգտակար ու կիրառելի կդառնա: Իսկ մինչ այդ հասկանալի չէ, թե ինչու համար մարդիկ պետք է օգտվեն այս ծառայությունից, եթե կան digg-ը և  del.icio.us -ը:

Մեկ այլ ծառայություն է armfeeds.com-ը, որը ևս արտասահմնայան նմանատիպ նախագծի feedburner/ google reader նմանակն է: Այս ծրագիրն իրենից ներակայացնում է կենտրոնացված RSS Feed ընթերցող: Կայքից անմիջապես կարելի է կարդալ գրանցված բլոգերի վերջին գրառումները և մեկնաբանել դրանք: Չնայած որ  ծառայությունը այս անգամ ևս ոչ մի նորություն կամ առավել ևս նորարարություն չի ներկայացնում, իմ կարծիքով այս ծառայությունն անհամեմատ ավելի կիրառական և կարևոր է ողջ հայկական ինտերնետի համար՝ հետևյալ պատճառով.  իմ խորին համոզմամբ հայկական Ինտերնեետի զարգացման համար գոյություն ունեն մի քանի կարևոր խոչընդոտներ: Դրանցից մեկն այն  է, որ չկա մի կենտրոնացված վայր, որտեղ կարելի լինի տեղեկանալ/ կարդալ/ուսումնասիրել հայերեն (կամ հայկական ) բովանդակություն: Պարզաբանեմ. տարիների ընթացքում հայկական Ինտերնետում հավաքվել է էլ. բովանդակության շտեմարան (հոդվածներ, բլոգեր և այլն): Մինչ օրս այդ շտեմարանը գտնվում էր (և դեռ շարունակում է գտնվել) անկանոն ու քաոսային վիճակում:  armfeeds.com-ը շատ լավ հնարավորություն է տալիս դասակարգել և կենտրոնացված կերպով ներկայացնել  հայկական էլ. բովանդակության գոնե փոքր, բայց դինամիկ մասը: Իմ կարծիքով, հենց այս խնդիրն է լուծում armfeeds-ը: Ես չգիտեմ, թե կայքի հեղինակները մտածել են արդյոք սրա մասին, թե ոչ, բայց լավ կլիներ, որ հենց այս ուղղությամբ զարգացնեն նախագիծը, հակառակ դեպքում armfeeds-ը կդառնա  google reader-ի անհաջող կրկնօրինակը: Հաջողություն եմ մաղթում նախագծի հեղինակներին:

Armenian Delegation at GITI 2009

Վերջերս Հայկականի Տեղեկատվական Տեխնոլոգիաների ոլորտում տեղի ունեցավ մի շատ հետաքրքիր և նշանակալից միջոցառում, որը մի քանի օր շարունակ լուսաբանվեց բազմաթիվ տեղեկատվական կայքերի կողմից:

Հոկտեմբերի 29-30 Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում  կազմակերպվել էր թվով 2-րդ Վրացական Ինովացոին ՏՀՏ Կոնֆերանսը (Georgian ICT Innovation Conference – GITI Conference), որին անմիջապես հաջորդեց Վրացական Ինովացիոն Մրցանակաբաշխությունը (Georgian ICT Innovation Awards – GITI Awards):

Կոնֆերանսը բավականին բարձր մակարդակով էր կազմակերպված Վրաստանի ՏՀՏ Գործարար Խորհրդի և Վրաստանի Էլեկտրոնային կառավարության զարգացման պետական հանձնաժողովի կողմից_: Երկու օր շարունակ բազմաթիվ մասնագետներ, պետական և մասնավոր սեկտորների  ներկայացուցիշներ ներկայացրեցին իրենց ՏՀՏ ծրագրերը և լուծումները Sheraton Metechi Palace Hotel-ի դահլիճում:

Հայկ Չոբանյանը

Հպարտությանբ եմ անդրադառնում հայկական պատվիրակության անձնակազմին: Հայաստանից GITI Կոնֆերանսին ներկա էին հետևյալ ընկերությունները՝ EDram, “Norq” Information-Analytical Center CJSC, CHS Verisel Service, Strategic Partners, E-works, Spyur, Lime Tech, Margasoft Corp, IDS Design and Technologies, Grant Thornton Amyot, Macadamian AR, UITE-ի և CAPS-ի գլխավորությամբ: Հատկանշական է որ չնայած Հայկական ընկերություններից որոշ մասի նորաստեղծ լինլու փաստին, նրանք բոլորն էլ զարմացրեցին ներկա գտնվողներին՝ միջոցառման ցուցահանդեսային մասում ներկայացնելով իրենց հետաքրքիր լուծումները:

Ալեքսանդր Հակոբյան

Հետաքրքիր պրեզենտացիաներ ներկայացվեցին տարբեր երկրների ներկայացուցիչներ, շատ ակտիվ էին նաև հայկական պատվիրակության ներկայացուցիչները: Պրեզենտացիաներ ներկայացրեցին Հայկ Չոբանյանը (ՆՈՐՔ տեղեկատվավերլուծական կենտրոն) , Տիգրան Հարությունյանը (ՀՀ Սփյուռքի նախարարություն), Ալեքսանդր Հակոբյանը (Strategic Partners), Գևորգ Պողոսյանը (E-Dram), Արմեն Շահբազյանը (CAPS/USAID) և Վահան Հովսեփյանը (UITE):

Քանի որ բազմաթիվ կայքերում արդեն լուսաբանվել են միջոցառման մանրամասները, այժմ ուզում են որպես մասնակից ավելի շատ խոսել տպավորությունների և զգացողությունների մասին:

Դեպի Թբիլիսի ճանապարհը երկար էր և դժվար, բայց չնայած անհարմարությանը, ցրտին և մթանը, Հայաստանի ներկայացուցիչներն առիթ ունեցան միմյանց ծանոթանալու, և վայելելու Հարսնացուն Հյուսիսից ֆիլմի չհնացող կատակները: Պատվիրակությունը ժամանեց Թբիլիսի ուշ գիշերով, իսկ առավոտյան սպասվում էր առաջին պատասխանատու օրը:

Իրո’ք պատասխանատվությունը շատ մեծ էր, քանի որ ներկայացվում էին բազմաթիվ շատ լուրջ և արդեն հաջող կերպով իրագործված պրոյեկտներ տարբեր երկրներից: Սակայն Հայաստանի ներկայացուցիչ ընկերություններն, իրենց չկորցնելով, գրավեցին իրենց տեղերը ցուցադրական մասում: Երկու կամավոր վրացուհիների օգնությամբ հայկական ընկերությունների գործունեությունն ներկայացվեց այցելուներին:

Վրացի կամավորները Հայկական անկյունում

Հայկական կազմակերպությունների պրեզենտացիաներն էլ էին շատ հետաքրքիր, և հայկական դելեգացիայի բոլոր անդամները ներկա էին լինում խրախուսելու իրենց գործընկերներին:

Հայկական ոգին նաև հատուկ կերպով արտահայտվեց, երբ մեր ընկերություններից 3-ը մրցանակաբաշխության ժամանակ ստացան մրցակակներ տարբեր անվանակարգերում:

Հայերի ոգևորությունը վերածվեց վրացական Metechi ռեստորանում տեղի ունեցող խնջույքի, հայ-վրացական պարերի և կենացների: Այլ երկրների ներկայացուցիչներից ոմանք իրենց մեջ համարձակություն գտնելով միացան ուրախ պարերին, իսկ մյուսները մեծ հաճույքով դիտում էին: Մի խոսքով ամբողջ մթնոլորտը լուսավորվեց հայերի հաղթանակների շնորհիվ:

GITI Մրցանակաբաշխություն

Թբիլիսիից հայկական պատվիրակությունը այդ օրը հեռացավ քաղցր հիշողություններով և հպարտությամբ ոչ միայն հաղթանակների և մեծ գործնական հաջողությունների համար, այլև Հայկական պատվիրակության թիմային ոգու վերելքի համար:

GITI Կոնֆերանսին մեր մասնակցությունը անկասկած բարձր գնահատեցին բոլորը: Հայկական պատվիրակության անդամ կազմակերպությունները սերտ կապեր ստեղծեցին միմյանց միջև, որոնց հաջորդեցին հետաքրքիր մտքեր հետագա  համագործակցությունների համար:

Հայկական պատվիրակության հաջողության հարցում մեծ ներդրում ունեցան կազմակերպիչ կազմակերպություն UITE (Վահան Հովսեփյան) և աջակից կազմակերպություն CAPS/USAID (Արմեն Շահբազյան):